Мэдээллийн сан

Өндөр гэгээн Занабазарын Цагаан хот буюу Сарьдагийн хийд

5-р сар 03, 2016
Өндөр гэгээн Занабазарын Цагаан хот буюу Сарьдагийн хийд

Хэнтийн нуруу, Сарьдаг уулын өвөрт хүний хөл хүрэмгүй хөвч тайгын гүнд Монгол Улс анхны нийслэл хотоо байгуулж байжээ. Үүнийг батлах хотын туурийг Шинжлэх ухааны академийн Түүх, археологийн хүрээлэнгийнхэн илрүүлээд байна. Майжиг хүрэн баавгай, бор гөрөөс, буга, хандгай, модны мөчир дамжин гүйх хэрэм гээд зэрлэг амьтны эх өлгий, нисдэг тэрэг, мориноос өөр унаа үл хүрэх хөвч тайгаас түүхийн хосгүй үнэт олдвор ихээр олдлоо. Монгол Улсын ууган хотуудын нэг нь Бух ян, Сонгино ян, Сарьдаг гэсэн чандманилан орших гурван том уулын зүрхэн ...

Дэлгэрэнгүй »

Бурханы шашны сүм хийдүүдийн удирдлага зохион байгуулалтад орох шаардлага буюу өнөөгийн нөхцөл байдал

4-р сар 01, 2016
Бурханы шашны сүм хийдүүдийн удирдлага зохион байгуулалтад орох шаардлага буюу   өнөөгийн нөхцөл байдал

Энэхүү сэдвийг товч тоймлон хүргэхэд[1] өнөөгийн Бурханы шашны зохион байгуулалт, бие даасан байдал, төрөөс бурханы шашны талаар хэрэгжүүлэх бодлого, ардчиллын сүүлийн 25 жилд бурханы шашны өөрсдөд олдож байсан боломж түүнийг хэрхэн ашигласан, бие даасан тусгаар улсын бурханы шашны төвийн хувьд анхаарах зарим асуудал, өнөөгийн бурханы шашны нөхцөл байдлыг дүгнэсний үндсэн дээр зохион байгуулалт хийх шаардлага зэргийг тусган гаргаж тавихыг хичээсэн болно. Бид бүгд сүүлийн жилүүдэд бурханы шашны нөхцөл байдал, сүм хийдүүдийн удирдлагын зохион байгуулалт, нийгэмд үзүүлж байгаа нөлөөлөл зэрэг олон ...

Дэлгэрэнгүй »

Очир хөлгөний шашинтан гэх хүмүүст зориулсан сошиал медиаг зөв хэрэглэх зөвлөмж

3-р сар 15, 2016
Очир хөлгөний шашинтан гэх хүмүүст зориулсан  сошиал медиаг зөв хэрэглэх зөвлөмж

Зонсар Генце ринбүүчи. 2013.01.18Сошиал медиаг зохистой хэрэглэх зөвлөмжийг Зонсар Генце ринбүүчийн фэйсбүүк хуудсаас авсан юм. Хэдийгээр энэ нь Очир хөлгөний шашинтануудад зориулсан зөвлөгөө боловч нийт бурханы шашинтануудад хамаатаай хэмээн бодож байна. Шавийн очир хөлгөнтөний шашинтан мөн эсэх, үнэхээрийн энэ ёсоор замнагч мөн эсэх нь нэн ярвигтай, өндөр түвшний асуудал ч гэсэн тухайн хүн өөрийгөө Очир хөлгөний шашинтай хүн хэмээн итгэж, үүгээр замнаж буй бол гүн гүнзгий агуулга бүхий энэ уламжлалыг хамгаалан сахих нь таны үүрэг билээ. Очир хөлгөний шашинд нууцлал ...

Дэлгэрэнгүй »

Халхын их түүхч гавж Зава Дамдин буюу Лувсандаян ( 1867-1937 )

3-р сар 03, 2016
Халхын их түүхч гавж Зава Дамдин буюу Лувсандаян ( 1867-1937 )

Зава Дамдин хэмээн алдаршсан, Монголын буддын гүн ухаантан, нэрт түүхч Лувсандаян бол Түшээт хан аймгийн Дайчин бэйсийн хошуу, эдүүгээгийн Дундговь аймгийн Дэлгэрцогт сумын хүн юм. Тэрбээр Их хүрээний Гүнгаачойлин дацанд гавжийн дамжаа барьж, Их хүрээний номын мэргэдийн дунд ном эрдмээр шалгаран гайхагдаж “Зава” хэмээх нэр алдрыг зиндааных нь хамт олноос хүндэтгэн өргөмжилсөн юм. 1918, 1920 оны үед өсч төрсөн нутаг Дэлгэрцогт уулын өвөрт Чойен-Одсалин хэмээх Буддын гүн ухаан, анагаах ухаан, одон зурхай зэрэг төрөл бүрийн эрдэм ухааныг судалдаг сургууль дацангуудыг ...

Дэлгэрэнгүй »

Монголын Бурханы шашны гурван зулын нэг Ламын Гэгээнтэний VIII дүр Данзанжамбалчойжишинэн хутагт сүсэгтэн олондоо айлдвар сургаалаа хайрлахаар боллоо.

2-р сар 29, 2016
Монголын Бурханы шашны гурван зулын нэг Ламын Гэгээнтэний VIII дүр Данзанжамбалчойжишинэн хутагт сүсэгтэн олондоо айлдвар сургаалаа хайрлахаар боллоо.

Ламын Гэгээн Данзанжамбалчойжишинэн хутагт анх 2011 онд Дээрхийн Гэгээн XIV Далай багшид бараалхах үеэрээ Монголын сүсэгтэн олонд айлдвар сургаалаа хайрлаач ээ хэмээн айлтгал өргөснийг нь Далай багш бээр ихэд талархан хүлээн авсан юм. Ийнхүү 2012 оноос эхлэн Далай багшийн Монголчуудад зориулсан номын айлдвар буюу “Монгол Сүнчой” жил бүр Дарамсала хотод уламжлал болон зохион байгуулагдаж байна. Ламын Гэгээнтэн бээр Арвандолдугаар жарны гал бичин жилийн шинийн найманд Монголын Бурханы Шашинтны төв Гандантэгчэнлин хийдэд Халхын IХ Богд Жавзандамба хутагтын “Лагшин Эрдэнэ”-ийг залах ёслолд ...

Дэлгэрэнгүй »

ДЭЭРХИЙН ГЭГЭЭНТЭН IX БОГД ЖЭВЗҮНДАМБА ХУТАГТЫН “ЛАГШИН ЭРДЭНЭ”-ИЙГ ЗАЛАХ ЁСЛОЛ

2-р сар 12, 2016
ДЭЭРХИЙН ГЭГЭЭНТЭН IX БОГД ЖЭВЗҮНДАМБА ХУТАГТЫН “ЛАГШИН ЭРДЭНЭ”-ИЙГ ЗАЛАХ ЁСЛОЛ

Гал бичин жилийн хаврын тэргүүн сарын шинийн 8 буюу 2016.02.15ны өдөр Монголын Бурханы Шашинтны Төв Гандантэгчэнлин хийдэд Дээрхийн Гэгээнтэн IX Богд Жэвзүндамба Хутагтын “лагшин эрдэнэ”ийг хүндэтгэн залах ёслол болно. Их Монгол орны хүмүүн амьтны итгэл номын богд Монгол улсын Бурхан шашны тэргүүн Дээрхийн гэгээнтэн IX Богд Жэвзүндамба хутагт шавь олныг дээдийн номын айлдвар гүн дэлгэр зарлиг сургаалаараа хөтлөн зохиож байгаад XVII жарны усан луу жилийн хаврын тэргүүн сарын шинийн 8 буюу 2012 оны 03 дугаар сарын 1-ний луу цагт мөнх ...

Дэлгэрэнгүй »
Үгсийн тайлбар
  • Хоосон чанар

    Бурханы шашны хамгийн дээд онол болох төв үзлээр аливаа юмс бүгд зөвхөн нэр томъёолол төдийд ...

  • Бодь сэтгэл

    Аливаа зовлонт амьтан бүгдийн зовлонг би арилгая “гэсэн сэтгэл хийгээд “амьтан бүгдийг зовлонгоос аврахын тулд ...

  • Адис жинлав

    Хүч чадлыг өгөх, хүч чадлыг сэргээх хүчин зүйл юм. Адистидэд бурханы лагшингийн адистид, сургаал зарлигийн ...

  • Эрхэм зарлиг

    Бурханы сургаал номлол бүгдийг “эрхэм зарлиг” гэдэг. Үүнийг дотор нь Бурхан багш нигуураар буюу амаар ...

  • Гэлэн (аяга тахимлаг)

    Бурханы шашинд ангид гэтэлгэгчийн санваар, бодьсадвын санваар, нууц тарнийн санваар гэх гурван санваар байдаг бөгөөд ...

  • Гурван сав аймгийг ялгах нь

    Төвдийн эртний орчуулагч нар асар их гурван сав аймгийн номыг хялбар ялгахын тулд билгүүнийг номлосон ...

  • Гурван сав аймаг ном

    Бурхан багшийн айлдсан их сургаалыг агуулгаар нь гурав хуваадаг. Винайн буюу ёс суртахуун, сахил санваарыг ...

  • Цогт зөөлөн, Орь залуу

    Манзушри бурханы нэгэн алдар. Хэмжээлшгүй их эрдмийн чуулган цогцлоосон тул “цогт”, нисваанисын хатуу буртагаас хагацсан ...

  • Бандида

    Бандида гэдэг нь “тавыг ухаарагч” гэсэн утгатай санскрит үг бөгөөд их, бага таван ухааныг ухаарч, ...

  • Шастир

    Шастир гэдэг үг нь “шасадара” гэсэн санскрит үг бөгөөд “шаса” нь засах, “дара” нь аврах, ...

  • Хутагтын орон

    Энэтхэг орныг “Хутагтын орон” гэдэг. Бурхан багш Энэтхэг оронд заларч сургаал номлолоо айлдсаны дараа Энэтхэгт ...

  • Ганжуур, Данжуур

    Ганжуур гэдэг нь зарлигийн орчуулга гэсэн үг бөгөөд Данжуур гэдэг нь шастирийн орчуулга гэсэн үг. ...

  • Нисваанис

     “Сэтгэлийг машид тавгүй болгогч муу сэтгэл нь нисваанис мөн” хэмээн буддын сургаалд айлдсан байдаг. Муу ...

  • Бурхан

    Бурхан гэдэг үгийг Энэтхэгийн буддха гэдэг үгний сунжирсан хэлбэр гэж үздэг. Энэтхэг хэлэнд дараалан орсон ...

Сурталчилгаа
Аман түүх 3 Аман түүх 2 Гэгээрэлд хүрэх мөр Шүгдэнгийн тухай айлдвар II Шүгдэнгийн тухай айлдвар Гэгээн гэрэл Шинэ оюутны нүдийг нээх сайн номлол хэмээгч оршвой Төв үзлийн түлхүүр Бодь мөрийн зэрэг Судар орчуулах эрдэм Гэгээн гэрэл ( гэвш жамба тинлей ) Монголын бурханы шашинтны аман түүх II Бодь мөрийн зэргийн бясалгахуй хөтөлбөр Шүгдэнгийн тухай айлдвар I Багшийг тахихуй