Аман түүх

Хоёр цанид дацангийн Дар эх бурханы учир

7-р сар 29, 2014
Хоёр цанид дацангийн Дар эх бурханы учир

Халхын тавдугаар богд гэгээнтэн нэгэн өдөр Дашчойнпэл, Гуангаачойлин хоёр дацангийн шунлайв нарыг өргөөндөө дуудан ирүүлж, “Богд Зонхавын шашин дэлгэрэхийн амин сүнс нь чойр цанид мөн юм шүү. Иймээс ирээдүйд шашин номд хорлолтой нэгэн цаг боллоо гэхэд шашин ном эргэн сайн сэргэхийн арганд найман аюулаас аврагч Дар эх бурханы хөргийг хоёр дацангийн үүдэнд бүтээж залах хэрэгтэй бөгөөд тэдгээр Дар эхийн хөрөгний доор морь хонь зуруулах хэрэгтэй” хэмээн зарлиг буулгажээ. Ингээд зураачаар найман аюулаас аврагч Дар эх буюу Жигжад Дулам Дар эхийн ...

Дэлгэрэнгүй »

Их Хүрээний зүүн чойр буюу Гунгаачойлин дацантай холбоо бүхий түүхүүд

7-р сар 28, 2014
Их Хүрээний зүүн чойр буюу Гунгаачойлин дацантай холбоо бүхий түүхүүд

Их Хүрээний цанидын номын гурван дацан нь Дашчойнпэл, Гунгаачойлин, Идгаачойнзэнлин эдгээр бөгөөд Дашчойнпэл дацанг Халхын хоёрдугаар богд Лувсандамбидонмэ, Гунгаачойлин дацанг Халхын дөрөвдүгээр богд Лувсантүвдэнжигмэджамц, Идгаачойнзинлин дацанг Халхын наймдугаар богд Агваанлувсанчойживанчүг нарын үед байгуулжээ. Эдгээр гурван дацанг газрын байршлын байдлаар Зүүн чойр дацан, Баруун чойр дацан, Хойд чойр дацан хэмээн нэрлэдэг байв. Эдгээр гурван цанид дацан нь 1938 онд бүгд сургалт хурал номоо хаалгаад 1992 оноос сэргээсэн юм. Энд баруун чойр буюу Гунгаачойлин дацантай холбоо бүхий хэдэн зүйлийг бичье. Анх яагаад ...

Дэлгэрэнгүй »

Багшийн ачийг санах хэрэгтэй

7-р сар 27, 2014
Багшийн ачийг санах хэрэгтэй

Дондов гэсгүй хэмээх ламд түүний шавь Ахай гүний Шарав хэмээх лам Парчин домын идээ авчирч өргөсөнд Дондов гэсгүй “Чи энэ домын идээг хэний гараар олж авсан бэ” гэхэд “Өөрийн гараар олж авсан” гэвэл тэр гэсгүй нүүрээ барайлгасан. Хожим хуралд цогдамдахдаа “Зарим нэг хуврагууд домын идээ зэрэг өргөлийн зүйлсийг өөрсдийн гараар олж авсан гэж байна. Тэгэж хэлж байгаа нь лам багшийнхаа ачийг үл санасан хэрэг болоод их унал хилэнцтэй зүйл болж байна. Энэ, хойд хоёр насны сайн бүхний үндэс лам багшийг ...

Дэлгэрэнгүй »

Алтан хаан, Далай лам Содномжамц хоёрын учир

7-р сар 26, 2014
Алтан хаан, Далай лам Содномжамц хоёрын учир

Тэнгэрийн бошгот Чингэс хаанаас их бага хорин есөн хаан өнгөрсний сүүл, бага хаадын арванзургадугаар Батмөнх даян хаан хэмээх түүний арван нэгэн хүүгийн гуравдугаар хүү Барсболдын үр үндэс, Алтайн арван хоёр түмэд хошууны ноён, Очирванийн хувилгаан Алтан хаан нь Түвдийн орноос гуравдугаар Далай лам Содномжамцыг Монгол оронд залж, шарын шашныг анх эхэлж дэлгэрүүлсэн бөгөөд шашны өглөгийн эзэн Алтан хаан нь Монголын шашин амьтны тусын төлөө хувилж төрсөн Очирваани бурхан бодит хэмээгдсэн ажээ. Эрт дээр үедээ Хувилай цэцэн хаан Пагва ламаас судар ...

Дэлгэрэнгүй »

Гандангийн дэнжийн учир

7-р сар 25, 2014
Гандангийн дэнжийн учир

Эдүгээгийн Гандантэгчэнлин хийдийн оршин буй өндөрлөг газрыг Гандангийн дэнж хэмээн бид нэрлэдэг. Гэвч энэ дэнжийн анхны нэр нь Далхын дэнж нэртэй гэнэ. Тэр ямар учиртай талаар Гандантэгчэнлин хийдийн Дашчойнпэл дацангийн гавж Ц.Лувсан гуай доор өгүүлэх түүхийг ярив. Гандан хийд энд байгуулагдахаас бүр өмнө энд Далх хэмээх нэгэн хүн гэр бүлийн хамтаар амьдарч байжээ. Тэрбээр нэг удаа гурван хонь муулах хэрэг гараад эхний хоёр хонийг төхөөрч дуусаад байтал эхнэр нь хоолоо ид хэмээн дуудсан аж. Далх хоолоо идсэний дараа үлдсэн хонийг ...

Дэлгэрэнгүй »

Жамбалцанжод уншсаны ач тусаар

7-р сар 24, 2014
Жамбалцанжод уншсаны ач тусаар

Жамбалцанжод хэмээх номыг Түвдийн их хэлмэрч Ринченсамбуу санскрит хэлээр 100 000, түвд хэлээр 100 000 өөрөө уншсан бөгөөд бусдад барьц үнэ өгч 100 000 уншуулсан агаад энэ номонд түшиглэн дээд шидийг олсон гэдэг. Богд Зонхава гэгээнтэн ч өдөр бүр үүрээр гурван удаа уншдаг байсан тул бид энэхүү дандарын номыг унших зэргээр аль чадахаар өөртөө авъяас суулгах хэрэгтэй. Энэхүү дандарыг уншсаны ач тусыг дандарын тарнийн бүлэгт тодорхой бичсэн буй бөгөөд мөн Жанжаа хутагтын зохиосон номоос мэдэж болно. Өөрийн сонссон зарим нэгхэн түүхийг бичвэл, эрт ...

Дэлгэрэнгүй »
Үгсийн тайлбар
  • Хоосон чанар

    Бурханы шашны хамгийн дээд онол болох төв үзлээр аливаа юмс бүгд зөвхөн нэр томъёолол төдийд ...

  • Бодь сэтгэл

    Аливаа зовлонт амьтан бүгдийн зовлонг би арилгая “гэсэн сэтгэл хийгээд “амьтан бүгдийг зовлонгоос аврахын тулд ...

  • Адис жинлав

    Хүч чадлыг өгөх, хүч чадлыг сэргээх хүчин зүйл юм. Адистидэд бурханы лагшингийн адистид, сургаал зарлигийн ...

  • Эрхэм зарлиг

    Бурханы сургаал номлол бүгдийг “эрхэм зарлиг” гэдэг. Үүнийг дотор нь Бурхан багш нигуураар буюу амаар ...

  • Гэлэн (аяга тахимлаг)

    Бурханы шашинд ангид гэтэлгэгчийн санваар, бодьсадвын санваар, нууц тарнийн санваар гэх гурван санваар байдаг бөгөөд ...

  • Гурван сав аймгийг ялгах нь

    Төвдийн эртний орчуулагч нар асар их гурван сав аймгийн номыг хялбар ялгахын тулд билгүүнийг номлосон ...

  • Гурван сав аймаг ном

    Бурхан багшийн айлдсан их сургаалыг агуулгаар нь гурав хуваадаг. Винайн буюу ёс суртахуун, сахил санваарыг ...

  • Цогт зөөлөн, Орь залуу

    Манзушри бурханы нэгэн алдар. Хэмжээлшгүй их эрдмийн чуулган цогцлоосон тул “цогт”, нисваанисын хатуу буртагаас хагацсан ...

  • Бандида

    Бандида гэдэг нь “тавыг ухаарагч” гэсэн утгатай санскрит үг бөгөөд их, бага таван ухааныг ухаарч, ...

  • Шастир

    Шастир гэдэг үг нь “шасадара” гэсэн санскрит үг бөгөөд “шаса” нь засах, “дара” нь аврах, ...

  • Хутагтын орон

    Энэтхэг орныг “Хутагтын орон” гэдэг. Бурхан багш Энэтхэг оронд заларч сургаал номлолоо айлдсаны дараа Энэтхэгт ...

  • Ганжуур, Данжуур

    Ганжуур гэдэг нь зарлигийн орчуулга гэсэн үг бөгөөд Данжуур гэдэг нь шастирийн орчуулга гэсэн үг. ...

  • Нисваанис

     “Сэтгэлийг машид тавгүй болгогч муу сэтгэл нь нисваанис мөн” хэмээн буддын сургаалд айлдсан байдаг. Муу ...

  • Бурхан

    Бурхан гэдэг үгийг Энэтхэгийн буддха гэдэг үгний сунжирсан хэлбэр гэж үздэг. Энэтхэг хэлэнд дараалан орсон ...

Сурталчилгаа
Аман түүх 3 Аман түүх 2 Гэгээрэлд хүрэх мөр Шүгдэнгийн тухай айлдвар II Шүгдэнгийн тухай айлдвар Гэгээн гэрэл Шинэ оюутны нүдийг нээх сайн номлол хэмээгч оршвой Төв үзлийн түлхүүр Бодь мөрийн зэрэг Судар орчуулах эрдэм Гэгээн гэрэл ( гэвш жамба тинлей ) Монголын бурханы шашинтны аман түүх II Бодь мөрийн зэргийн бясалгахуй хөтөлбөр Шүгдэнгийн тухай айлдвар I Багшийг тахихуй