Нийтлэл

Монгол лам нарын гүн ухааны зохиолын зарим тойм

11-р сар 16, 2012
Монгол лам нарын гүн ухааны зохиолын зарим тойм

Монгол ард түмний олон зуун жил хуримтлуулсан оюуны соёл, ном эрдмийн салшгүй нэгэн зүйл нь монголчуудын төвдөөр зохион туурвисан олон арван боть ном судар юм.Олон арван боть судар номыг монголын эрдэмтэн лам нар их бага таван ухааны чиглэлээр зохиож бүтээсэн байдаг.Би энд зөвхөн бурханы шашны дотоод ухааны доторх цанид чойрын гүн ухааны талаарх монгол лам нарын туурвисан зарим алдартай зохиолуудын талаар дурьдах юм.Энд олон зүйлийн эрдэм ухаанд боловсорсон номтой лам нар төрж гарахад нөлөөлсөн зарим нөхцөл шалтгааны талаар дурьдахгүй өнгөрч ...

Дэлгэрэнгүй »

Дэлхийн Бурханы шашин сүүлийн хоёр зуунд

11-р сар 07, 2012
Дэлхийн Бурханы шашин сүүлийн хоёр зуунд

Таван жилийн өмнө ''Монголын хөгжилд'' анхдугаар чуулганы оролцогч Х.Эрдэмбилэг илтгэлдээ ‘’Монголын бусдаас ялгагдах, бусдад уусахгүй байх нэгэн 'соёлын толбо' нь Бурханы шашин мөн юм’’ гээд, зөвөөр дэлгэрүүлбэл соёл уламжлалаа хадгалах, хөгжин дэвжих, ёс суртахуунт нийгэм байгуулах гээд олон асуудлыг зэрэг шийдэх боломжтойг дурьдаж байв. Харамсалтай нь, түүний бичсэнээр өнөөгийн Монголын Бурханы шашин 70-н жил хөргөгчинд хадгалсан ‘’хөлдөөсөн мах” шиг, цаг үетэйгээ зохицох учраа олохгүй байгаа аж. Юутай ч Монголын Бурханы шашны одоогийн нөхцөл байдал, шинэтгэл, шинэчлэлийн асуудлыг тодруулахад дэлхийн Бурханы ...

Дэлгэрэнгүй »

МБШТөв Гандантэгчэнлин хийдийн тэргүүн хамба лам Д.Чойжамц: Мөнхийн аврагч гэж байдаггүй, харин та өөрөө аврагч

11-р сар 04, 2012
МБШТөв Гандантэгчэнлин хийдийн тэргүүн хамба лам Д.Чойжамц: Мөнхийн аврагч гэж байдаггүй, харин та өөрөө аврагч

Өнөөдөр тантай гэм нүглийн тухай бурхны номонд юу гэж сургасан тухай сонсох гэж ирсэн юм? -Юуны өмнө нэг зүйлийг онцолъё. Бурхны шашин бол монголчуудын эрт дээр үеэс шүтэж ирсэн, бидний өвөг дээдсийн сонголт юм. Олон зууны турш монголчуудын аж ахуй, амьдрал, соёл, монгол хүний араншин төрхтэй салшгүй холбоотой шашин юм даа. Бурхны шашин бол их шинжлэх ухаанлаг, нэг асуудлыг хөндөхөд бусад нь уялдаа холбоотой яригддаг. Мөн аливаа үйл хэргийн шалтгаан нөхцөл нь юу юм бэ гэж эргэцүүлэн бодож заавал баталгаажиж ...

Дэлгэрэнгүй »

Дурьдал ойр агуулах бясалгал ба сэтгэл судлалын шинжлэх ухаан

10-р сар 31, 2012
 Дурьдал ойр агуулах бясалгал ба сэтгэл судлалын шинжлэх ухаан

Орчин үеийн шинжлэх ухаан Буддизмтай огтлолцдог чухал нэгэн цэг нь сэтгэл судлал юм. Өнөөдөр сэтгэл судлалын тэргүүлэгч олон эрдэмтэд, түүн дотроос Оксфордын Их Сургуулийн эрдэмтэд Буддын сэтгэл төвлөрлийн бясалгалыг судлан, түүний арга техникээрархаг депресс, сэтгэл гутрал зэргийг амжилттай эмчилж байна. Түүгээр ч үл барам хөгжингүй орнуудын Олимпын баг тамирчид сэтгэл зүйн бэлтгэлдээ Буддын сэтгэл төвлөрлийн бясалгалыг ашиглаж, Английн дунд сургуулиуд хүртэл сурагчдынхаа анхаарал төвлөрлийн чадамжыг дээшлүүлэх зорилгоор Буддын бясалгалын курс хичээлүүдийг туршиж эхлээд байна. Товчдоо Буддын бясалгалын зарчим, үр дүн ...

Дэлгэрэнгүй »

Шинжлэх ухааныг өмөөрөхүй

10-р сар 20, 2012
Шинжлэх ухааныг өмөөрөхүй

“Бүхний эхэнд сав дэлхий усаар бүрхэгдэн, түнэр харанхуйн дунд Мбоба ганцаар байсан авай. Мбоба бол цав цагаан арьстай, хүний (мэт) биетэй нэгэн билээ. Гэнэт түүний гэдэс хүчтэй өвдөн нар,сар, оддыг бөөлжин гаргав. Удалгүй ус ууршин үүлсийг бий болгож, уулсын орой ч цухуйн гарчээ. Мбоба хоёрдахиа бөөлжиж, Коя Бумба, Понга Бумба, Няни Бумба, Бүди зэрэг анхны есөн амьтдыг гаргав. Энэ есөөс л шоргоолж элээ хоёроос бусад орчлонгийн бүх амьтад үүссэн билээ. Мбоба мөн олон хүмүүсийг үүсгэсэн бөгөөд тэдгээрээс нэг нь эгээ ...

Дэлгэрэнгүй »
Үгсийн тайлбар
  • Хоосон чанар

    Бурханы шашны хамгийн дээд онол болох төв үзлээр аливаа юмс бүгд зөвхөн нэр томъёолол төдийд ...

  • Бодь сэтгэл

    Аливаа зовлонт амьтан бүгдийн зовлонг би арилгая “гэсэн сэтгэл хийгээд “амьтан бүгдийг зовлонгоос аврахын тулд ...

  • Адис жинлав

    Хүч чадлыг өгөх, хүч чадлыг сэргээх хүчин зүйл юм. Адистидэд бурханы лагшингийн адистид, сургаал зарлигийн ...

  • Эрхэм зарлиг

    Бурханы сургаал номлол бүгдийг “эрхэм зарлиг” гэдэг. Үүнийг дотор нь Бурхан багш нигуураар буюу амаар ...

  • Гэлэн (аяга тахимлаг)

    Бурханы шашинд ангид гэтэлгэгчийн санваар, бодьсадвын санваар, нууц тарнийн санваар гэх гурван санваар байдаг бөгөөд ...

  • Гурван сав аймгийг ялгах нь

    Төвдийн эртний орчуулагч нар асар их гурван сав аймгийн номыг хялбар ялгахын тулд билгүүнийг номлосон ...

  • Гурван сав аймаг ном

    Бурхан багшийн айлдсан их сургаалыг агуулгаар нь гурав хуваадаг. Винайн буюу ёс суртахуун, сахил санваарыг ...

  • Цогт зөөлөн, Орь залуу

    Манзушри бурханы нэгэн алдар. Хэмжээлшгүй их эрдмийн чуулган цогцлоосон тул “цогт”, нисваанисын хатуу буртагаас хагацсан ...

  • Бандида

    Бандида гэдэг нь “тавыг ухаарагч” гэсэн утгатай санскрит үг бөгөөд их, бага таван ухааныг ухаарч, ...

  • Шастир

    Шастир гэдэг үг нь “шасадара” гэсэн санскрит үг бөгөөд “шаса” нь засах, “дара” нь аврах, ...

  • Хутагтын орон

    Энэтхэг орныг “Хутагтын орон” гэдэг. Бурхан багш Энэтхэг оронд заларч сургаал номлолоо айлдсаны дараа Энэтхэгт ...

  • Ганжуур, Данжуур

    Ганжуур гэдэг нь зарлигийн орчуулга гэсэн үг бөгөөд Данжуур гэдэг нь шастирийн орчуулга гэсэн үг. ...

  • Нисваанис

     “Сэтгэлийг машид тавгүй болгогч муу сэтгэл нь нисваанис мөн” хэмээн буддын сургаалд айлдсан байдаг. Муу ...

  • Бурхан

    Бурхан гэдэг үгийг Энэтхэгийн буддха гэдэг үгний сунжирсан хэлбэр гэж үздэг. Энэтхэг хэлэнд дараалан орсон ...

Сурталчилгаа
Аман түүх 3 Аман түүх 2 Гэгээрэлд хүрэх мөр Шүгдэнгийн тухай айлдвар II Шүгдэнгийн тухай айлдвар Гэгээн гэрэл Шинэ оюутны нүдийг нээх сайн номлол хэмээгч оршвой Төв үзлийн түлхүүр Бодь мөрийн зэрэг Судар орчуулах эрдэм Гэгээн гэрэл ( гэвш жамба тинлей ) Монголын бурханы шашинтны аман түүх II Бодь мөрийн зэргийн бясалгахуй хөтөлбөр Шүгдэнгийн тухай айлдвар I Багшийг тахихуй